Engeri y'okufunamu viza ey'okukola

Okutambula n’okugenda okukolera mu nsi z’ebweru kintu ekyesungibwa abantu bangi naddala abavubuka ababa baagala okukulaakulanya ebyenfuna byabwe n’okuyiga obukodyo obupya obw’emirimu mu nsi ez’enjawulo. Kyokka, emitendera gy’okufunamu viza ey’okukola giyinza okuba emizibu era egy’okusoomooza singa oba tolina mmawulire matuufu ku kiki ekyetaagisa n’engeri gy’olina okukwatamu buli nsonga. Okutegeera emitendera gino n’okutegeka ebiwandiiko byo mu budde kye kisumuluzo ekiyamba okutandika olugendo lwo mu mirembe n’okusalawo n’obwegendereza awatali kutataaganyezibwa mu nteekateeka zo z’okukyusa obulamu.

Okufuna omulimu n’emitendera gy’okusaba viza

Okusaba viza ey’okukola kutandika na kufuna kuwagirwa okuva ku mukozesa omugereke mu nsi gy’oyagala okugendamu, ekintu ekikola ng’omusingi gw’okusaba kwo. Emirimu gy’emitala w’amayanja (employment) gikyetaagisa okuba n’obukugu obw’enjawulo, era abakozesa batera okusaba obukakafu obutongole nti tewali muntu wa wansi asobola kukola mulimu ogwo mu nsi yaabwe nga tebannaba kukuwa mukisa gwo. Bw’omala okufuna ddiiru y’omulimu, omukozesa akuwa akapapula akakakasa omulimu ogwo (nga Labour Market Impact Assessment mu Canada oba Certificate of Sponsorship mu UK), era kano ke kasinga okweyambisibwa okusaba viza ey’okukola mu ofiisi z’ababaka b’ensi eyo eziri mu kitundu kyo.

Okusenguka n’okutebenkera mu nsi empya

Olugendo lw’okusenguka (relocation) lulimu ebisoomoozo naye era n’emikisa emingi egisobola okukyusa obulamu bwo n’obw’amaka go mu ngeri ey’enkalakkalira. Bw’omala okufuna viza yo, ekyetago ekirala ekikulu ennyo kiri kutegeka w’ogenda okubeera n’engeri gy’ogenda okutebenkeramu (settlement) mu nsi empya gy’ogenda. Okutebenkera mu nsi empya kyetagisa okumanya amateeka gaayo, engeri gy’osalamu ebisale by’obulamu obwa bulijjo, n’okukola emikwano emipya egiyinza okukuyamba okuyiga obulombolombo n’obuwangwa bw’omu kitundu ekyo mwe muli. Amakampuni amangi agawa emirimu gawa n’obuyambi ku ntegeka z’okusenguka kw’abakozi baago abapya okusobola okubayamba okutandika okulaba ebyenfuna byabwe nga bitereera bulungi.

Okusoma nga weetegekera obutuulize obw’enkalakkalira

Engeri endi ey’okufunamu viza ey’okukola naddala mu nsi ezikulaakulanye kwe kuyitira mu kusoma (study) mu matendekero ag’enjawulo. Abayizi bangi bagenda mu nsi z’ebweru okusoma era bwe bamala bafuna viza ez’enjawulo ezibakkiriza okukola oluvannyuma lw’okusoma kwabwe, ekibayamba okuyingira mu katale k’emirimu mangu. Kino kibasobozesa okufuna obumanyirivu mu mirimu n’okufuna obutuulize obw’enkalakkalira (residency) oluvannyuma lw’emyaka emitongole egigereke mu mateeka g’ensi eyo. Okusoma kukuwa akatale akagazi n’okutegeera engeri amakampuni gye gakolamu mu nsi eyo, ekintu ekisobozesa omuntu okulaba emikisa emingi egy’obulamu obwa bulijjo.

Ebyetaago ku paasipooti n’obutuuze

Okusobola okugenda mu nsi endi yonna, weetaaga okuba ne paasipooti (passport) ennamu era erina emyezi egiwerera ddala egisigaddeyo ng’ennaku z’omwezi tezinnaggwako okusobola okutambula mu mirembe. Paasipooti y’ekiwandiiko kyo ekikulu ekikwogerako ng’oli ebweru w’eggwanga era erina okukuumibwa obulungi ennyo mu buli mbeera. Bw’omala okukolera mu nsi eyo ku viza ey’okukola okumala emyaka gy’obutuulize obw’enkalakkalira, oyinza okusaba obutuuze (citizenship) mu nsi eyo, ekintu ekikuwa obuyinza obujjuvu n’emikisa gy’okutambula n’okukola mu nsi z’ebweru endi zonna ezirina enkolagana n’ensi eyo.

Ebisale n’emiwendo gy’okusaba viza ey’okukola

Okusaba viza ey’okukola kusinga okutwala ensimbi mu ngeri ez’enjawulo, naddala mu kusasula ebisale by’okusaba, okwekebejesa obulamu, n’okukola emyezi egy’obukugu oba okutapa ebiwandiiko. Ebisale bino birina okusasulwa buli muntu asaba era biba byawukana okusinziira ku nsi gy’ogendamu n’engeri gy’oyitiddemu okusaba, era n’ekika kya viza ky’oba osabye. Wansi ntegeeseemu emiwendo egimu egy’okugerageranya egikozesebwa mu kusaba viza mu nsi ez’enjawulo okusobola okukuyamba okutegeka ebyenfuna byo obulungi nga tonnasimbula lugendo lwo.

Ebisale, emiwendo, oba eby’obugagga ebyogerwako mu kitundu kino byesigamiziddwa ku mmawulire agasembyeyo naye biyinza okukyuka ekiseera kyonna. Okunoonyereza ku lwalwo kwebwebwa ebigambo nga tonnasalawo ku nsimbi.

Okufuna viza ey’okukola emitala w’amayanja lugendo olwetaaga okutegeka okumalamu, okubeera omugumiikiriza, n’okutegeera ebyetaago byonna mu bujjuvu. Bw’omala okufuna ebiwandiiko byonna ebyetaagisa n’okusasula ebisale ebyetaagisa mu budde, oba weetegekedde okutandika obulamu obupya n’okukulaakulana mu mulimu gwo gw’oba ofunye. Okufuna abayambi ab’obwesige kiyinzako okwongera ku mikisa gyo egy’okugenda mu nsi eyo mu mirembe n’obukuumi obujjuvu.